Het Intellectuele Leven van een Moslim – De Geloofsleer van Imam al-Sanusi

Leestijd: 4 minuten

Het klassieke en gezaghebbende boek(je)
over de betekenissen van Tawhied

Slechts een paar blaadjes, maar het bevat zeeën aan kennis. Het werk al-Aqeedah al-Sanusiyyah behoeft geen introductie omdat het inmiddels een erg bekend werk is geworden onder Nederlandse moslimstudenten van Islamitische kennis. Het werk is al meerdere malen gedoceerd door onder andere Ustadh Mohammed Aarab en vormt onderdeel van het curriculum van Minhaj Instituut. Tevens is er een Nederlandse vertaling én een Nederlandse commentaar op te vinden. 

Wie is de grote Imam al-Sanusi al-Hassani?

Imam al Sanusi is een grote geleerde in Islamitische theologie (Aqeedah). Hij was een Ash’ari geleerde, een Maliki in fiqh en verder een expert op vele andere gebieden.

Zijn volledige naam is Abu ‘Abdullah Muhammad b. Yusuf b. ‘Umar b. Shu’ayb al-Sanusi al-Hasani at-Tilmisani. Hij werd geboren na ongeveer 830 AH, afkomstig uit Tlemcen (in het huidige Algerije). Hij overleed in 895 AH.

Lees hier de biografie van Imam Abu Abdullah al-Sanusi.

Het boek: al-Aqeedah al-Sanusiyyah

Zijn bekendste werk op het gebied van de Islamitische geloofsleer (volgens de formulering van de Ash’ari’s) is al-“Aqidah as-Sanusiyyah”. Een andere naam voor dit werk is “Umm al-Barahin”. Umm al Barahin betekent letterlijk ‘de moeder der onomstotelijke bewijzen’. Deze korte tekst is een mu’tamad in de school; dat betekent algemeen en breed geaccepteerd en gezaghebbend. De tekst leert moslim wat de zuivere Islamitische geloofsleer is volgens de Ahlu Sunnah wa l-Jama’ah (de mensen van de Sunnah en de meerderheid). Het boek gaat diep in op de bewijsvoering voor de verschillende geloofsartikelen en maakt daarbij gebruik van QoranVerzen en de authentieke Ahadith.

Imam al-Sanusi heeft dit boek in drie formaten geschreven:

  1. De Kleine Aqeedah van Imam al-Sanusi (Aqeedah al-Sanusiyyah al-Sughra) (heet ook: Umm al-Baraahin)
  2. De Middelgrote Aqeedah van Imam al-Sanusi (Aqeedah al-Sanusiyyah al-Wusta)
  3. De Grote Aqeedah van Imam al-Sanusi (Aqeedah al-Sanusiyyah al-Kubra)

Imam al-Sanusi heeft commentaren geschreven op zijn Kleine Aqeedah, zijn Middelgrote Aqeedah en zijn Grote Aqeedah. Dit maakt zes boeken in totaal: drie bronteksten (matn) en drie commentaren (sharh) daarop.

De zuivere geloofsleer: Naql en Aql

De Ahlu Sunnah al-Djama’ah maakt inzake geloofsleer gebruik van twee bronnen: de overgeleverde teksten (naql) en het intellect (aql). De student leert op basis van onomstotelijke bewijzen gebaseerd op QoranVerzen en authentieke Ahadith wat de correcte en zuivere Islamitische geloofsleer is.

“In de Islam is er een harmonieuze relatie tussen de overgeleverde teksten, bestaande uit de Koran en de Authentieke Sunnah (al-Naql) en het intellect (al-ᶜAql). De reden hiervoor is dat het intellect en de Shariᶜa (d.w.z. de Openbaring) gelijk zijn vanuit het opzichte dat ze dezelfde Schepper hebben; ze hebben dezelfde bron (maṣdar). Als we kijken naar het gebruik in bewijsvoering dan gaan deze hand in hand zonder enig conflict.”

– Shaykh Mohammed Aarab, Commentaar op de Leidende Gids van Ibn Ashir (al-murshid al-mu’in), niet uitgegeven.

Het boek begint met Islamitische logica!

In deze tijd is het (helaas) niet gebruikelijk dat een boek over geloof begint met logica. In klassieke traditionele boeken gebeurt dat wel. Imam al-Sanusi heeft het boek op briljante wijze samengesteld. Het boek begint met een klein stukje klassieke logica zodat de moslim zijn geloof op basis intellectuele bewijzen kan onderbouwen en verdedigen. Dit leert hij door kennis te maken met de stelregels van het intellect en de manier waarop geleerden (theologen) intellectuele bewijzen presenteren. Dit is allemaal gebaseerd op kennis over de drie logische categorieën waarover het intellect kan spreken. Imam al Juwayni – tevens docent van Hujjat al-Islam Imam al Ghazali (!) – zei hierover:

Deze drie categorieën van het intellect zijn de essentie van het intellect. Degene die de betekenissen ervan niet begrijpt, wordt niet beschouwd als een denkend persoon.

Toevoegde waarde van logica in Islamitische geloofsleer

Het zal sommigen verbazen dat een boek over geloof begint met logica, maar dit is de klassieke manier waarop de moslims hun geloof leerden. Dit stelde de moslims in staat om hun geloof te begrijpen ten opzichte van concepten zoals atheïsme, humanisme en allerlei andere ideologieën of filosofieën. Moslims deinsden nooit terug om in discussie te gaan over gevorderde filosofische kwesties. Dit komt omdat zij wisten dat de Islam de waarheid is. Het is treurig dat de moslims deze diep intellectuele traditie hebben losgelaten in deze moderne tijd en dat is ook de reden dat moslims slachtoffer worden van (intellectueel foutief) modernistische ideologieën.

Wellicht zegt een criticus ‘Ja, maar de metgezellen hebben deze termen van logica nooit geleerd inzake geloofskwesties’. Wij antwoorden: ‘Ten eerste, de metgezellen hebben deze logica niet geleerd met de termen zoals wij die kennen omdat zij deze dingen intuïtief wisten. Ten tweede, het was niet nodig om logische instrumenten te gebruiken om tot bewijzen te komen. De reden hiervoor is dat zij het grootste bewijs levend aanschouwden: de Profeet Mohammed vzmh!  Is er dan nog een ander bewijs nodig?

Het boek eindigt met spiritualiteit!

De imam eindigt het boek met de woorden:

Het is aan de denkende mens om zijn gedenkingen te intensiveren, gericht op wat het geloof in de Islam bevat, zodat de betekenissen ervan vermengd worden met zijn botten en vlees. Hij zal dan getuige zijn van eindeloze geheimen en wonderen, als Allah, de Allerhoogste, wil.

De geleerden leggen uit dat Aqeedah de intellectuele studie is van de Eenheid van Allah, maar dat de moslim door middel van zielszuivering (al-tasawwuf) deze Eenheid van Allah zal aanschouwen in de schepping en persoonlijk zal ervaren. Wat intellectueel begrepen wordt, wordt nu gezien en ervaren met het hart. Zielszuivering is daarom het ervaren van Islamitische theologie.

Aqeedah Sanusiyyah  in het Arabisch

Dit boek is een must have. Lees en bestudeer dit belangrijke boek (altijd onder begeleiding van een gekwalificeerde docent).

Matn (brontekst) PDF

Umm Barahin Aqeedah Sanusiyyah

Sharh (commentaar) van Imam al-Sanusi zelf PDF

Sharh Aqeedah Sanusiyyah 1

Sharh (commentaar) van Imam al-Mallaali al-Tilmisani PDF

Aqeedah Sanusiyyah Sharh al-Mallali al-Tilmisani

Aqeedah Sanusiyyah  in het Engels

“A refined Explanation of the Sanusi Creed”, een Engelse vertaling van het commentaar van de ‘aqidah specialist van deze tijd shaykh Sa’id Foudah, met een voorwoord van onze eigen, in Nederland woonachtige shaykh Jalal al-Jihani. Het boek is in Nederland via deze website verkrijgbaar:http://www.sunnipubs.com/…/our…/the-sanusi-creed-detail.html

Sanusi Creed A Refined Explanation of The Sanusi Creed The Foundational Proofs Shaykh Sa id Foudah

 

You may also like...

1 reactie

  1. 20 mei 2016

    […] is wat betreft diversiteit, ook het verstand zegeviert in de Islam. Want de wortels van de religie wordt bestudeerd in het vak geloofsleer (aqeedah) en elke studie […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *