Islam Betrouwbare kennis

De Shahada (geloofsgetuigenis)

Iemand die in het Arabisch de woorden uitspreek ‘er is geen god behalve Allah en Mohammed is zijn boodschapper’ is een moslim. Hij getuigt ten eerste van de Eenheid van God en ten tweede van de profeetschap van Mohammed vrede zij met hem en waar hij mee is gekomen (e.a. de Koran, de leefregels, zijn leven en zijn lessen).

De Islam – betekenis en een beschrijving

De Islam leren kennen en begrijpen? De Islam bestaat uit drie onderdelen en dat zijn Iman, Islam en Ihsan zoals de Profeet Mohammed vrede zij met hem dit heeft uitgelegd. Wie is een geschiktere persoon dan de Profeet Mohammed vrede zij met hem, de grondlegger van de Islam, om uit te leggen wat de Islam inhoudt? Deze uitleg is terug te vinden in de welbekende Hadith (overlevering) die bekend staat als Hadith Jibril.

Toen wij op een dag bij de Boodschapper van Allah (vrede zij met hem) zaten, verscheen er een man voor ons met melkwitte kleding, en gitzwarte haren. Er was aan hem geen teken van het reizen af te zien en niemand van ons kende hem. Hij ging voor de Profeet (vrede zij met hem) zitten, plaatste zijn knieën tegen die van de Profeet (vrede zij met hem), legde zijn handen op zijn dijen en zei:

“O Mohammed, bericht mij wat de islam is.” De Profeet (vrede zij met hem) antwoordde: “De Islam houdt in dat je getuigt dat er geen god is (die het recht heeft aanbeden te worden) dan Allah en dat je getuigt dat Mohammed de Boodschapper is van Allah, dat je het gebed onderhoudt, dat je de Zakaat uitgeeft en dat je (tijdens de maand) Ramadan vast en de bedevaart (Hadj) naar het Huis (van Allah, de Kabah in Mekka) verricht, indien je daartoe in staat bent.” Waarop hij zei: “Je hebt juist gesproken.” Wij waren erg verbaasd dat hij hem (eerst iets) vroeg en (daarna zijn antwoord) bevestigde.

Daarna zei hij: “Bericht mij wat imaan is.” Hij (de Profeet, vrede zij met hem) antwoordde: “Dat je gelooft in Allah, in Zijn Engelen, in Zijn Boeken, in Zijn Boodschappers, in de Laatste Dag en dat je gelooft in de voorbeschikking, zowel het goede ervan als het slechte.” Hij zei: “Je hebt juist gesproken.” Hij zei (vervolgens): “Bericht mij over (de betekenis van) Ihsaan.” Hij antwoordde: “Dat je Allah aanbidt alsof je Hem ziet en als je Hem niet ziet, dan ziet Hij jou wel.’

Hij (de man) zei: “Bericht mij over het (Laatste) Uur.’ (De Profeet, vrede zij met hem) antwoordde: “Daarover heeft de ondervraagde niet meer kennis dan de vrager.” Toen zei hij: “Vertel mij (dan) over haar tekenen.” Hij antwoordde: “Dat de slavin haar meesteres zal baren en dat je ziet dat op blote voeten lopende, naakte en behoeftige schapenhoeders wedijveren in het bouwen van hoge gebouwen.”

Hierna ging hij (de man) weg en ik (Umar) bleef enige tijd zitten. Toen zei hij (de Profeet): “O Umar, weet jij wie die vragensteller was?” Ik antwoordde: “Allah en Zijn Boodschapper weten het het beste.” Hij zei: “Het was Djibriel, hij kwam om jullie (over) jullie geloof te leren.” – Overgeleverd door Muslim.

Iman, Islam en Ihsan

Op basis van de vragen van de Engel Jirbil (Gabriel) en de antwoorden van de Profeet vrede zij met hem wordt de religie Islam onderverdeeld in drie categorieën: Iman, Islam en Ihsan. Iman is een correct begrip over het doel: Allah en Zijn Profeet vrede zij met hem. Islam is hoe correct handelen naar dit doel toe en Ihsan is een bepaalde band met dit doel ontwikkelen. De religie is dus samen te vatten tot een correct begrip van wie Allah is, wat Zijn Perfecte Eigenschappen zijn en wie Zijn Profeet (vrede zij met hem) is. Want wie Allah kent, die zal automatisch van Hem houden. Wie van Hem houdt, die zal [2] daarnaar handelen. Wie daarnaar handelt zal [3] Hem beter leren kennen, insha Allah.

Iman – de zes artikelen

Naast de vijf praktische zuilen van de Islam zijn er zes artikelen van geloof en dit zijn:

  1. het geloven in Allah
  2. de Engelen
  3. de Boeken
  4. de Profeten (vrede zij met hen allen)
  5. de Laatste Dag
  6. het Lot [het goede en het slechte ervan]

Alles wat hiermee te maken heeft met deze zes artikelen heet aqeedah. Theologie is eigenlijk een beperkte term omdat het alleen betrekking heeft op één van de zes artikelen, namelijk het geloof in God.

Iman: de wortels van de religie

De geleerden zeggen dat de Islam als een boom is: de zes artikelen van het geloof zijn als de wortels daarvan en de vijf zuilen zijn als de vertakkingen van die boom. Dit is werkelijk een prachtige onderverdeling die diversiteit omarmt. Andere geloven hebben dit niet en daarom is de Islam juist tolerant voor religeuze verschillen.

Wortels en vertakkingen

Ten eerste zijn er de wortels (Oesoel in Arabisch) van de religie en dit zijn de zes pilaren van het geloof (dit zijn het geloof in Allah, Zijn Boeken, Zijn Profeten, Zijn Engelen, het Lot en het Hiernamaals).

  1. De manier waarop mensen geloven in deze artikelen maakt hen moslims, joden, christenen, hindoes, atheïst enz. Moslims en christenen geloven beiden in Allah en maar de manier waarop zij  dat geloven (ons godsbeeld) verschilt dusdanig veel dat het niet te verzoenen is.
  2. Maar let op: Moslims kunnen hier ook over verschillen. Soennieten en Shi’ieten verschillen ook van mening op dit niveau maar in  mindere mate dan christenen met ons verschillen. Toch is elk verschil op dit niveau onacceptabel: dus soennieten en shi’ieten beschouwen elkaar (over het algemeen) als moslims, maar niet zonder kritiek.

Alleen onderwerpen die te maken hebben met de wortels zijn essentieel voor iemands geloof. Hierdoor is er relatief weinig versplintering in de Islam, geleerden mogen immers over alle andere zaken van mening verschillen. Alles wat hiermee te maken heeft met geloof, heet aqeedah.

Ten tweede zijn er de vertakkingen (furu’ in het Arabisch) van de religie en deze hebben te maken met de praktische zaken die voortkomen uit deze wortels. Dat zijn de vijf zuilen van de Islam (de shahada, bidden, vasten, zakat en de bedevaart). Hierin kan er best verschil optreden – daarom mogen er vier wetscholen bestaan. De Islam heeft om reden weinig religieuze vervolging gehad: geleerden mogen immers verschillen van mening over praktische zaken. Dit is in tegenstelling tot bijvoorbeeld het christendom waar er geen onderscheid wordt gemaakt tussen geloofszaken en praktische zaken. Alles wat te maken heeft met praktische zaken heet fiqh en dat heeft de maken met de vijf zuilen.

Islam – de vijf zuilen

Dit zijn de zogeheten vijf zuilen van de Islam – ook wel de vertakkingen van de religie genoemd. Het leren hoe deze vijf zaken gepraktiseerd worden wordt basis fiqh genoemd. De vijf zuilen zijn:

  1. shahada
  2. het gebed
  3. de zakaat
  4. het vasten
  5. de Haj voor wie daartoe in staat is

 

Islam Mekka Kaaba

Op basis van deze vijf zuilen zijn de islamwetenschappen fiqh en usul al fiqh ontstaan.

  • De wetenschap fiqh (jurispredentie) leert de moslims in detail hoe de Islam gepraktiseerd wordt.
  • De bronnen voor deze praktische regels zijn de Qoran en de Sunnah. De manier waarop deze bronnen gebruikt worden en de methodologie die daar omheen is ontwikkeld heet usul al fiqh (de wortels van fiqh).

Ihsan – de twee niveau’s

Naast de vijf praktische zuilen, de zes intellectuele en conceptuele artikelen van geloof zijn is er nog een innerlijke dimensie genaamd ihsan. Dit kan vertaald worden als [spirituele excellentie]. Volgens het antwoord van de Profeet vrede zij met hem zijn de twee niveau’s:

  1. het waarnemen, de moslim(a) neemt Allah waar in zijn/haar leven
  2. het beseffen dat Allah hem/haar waarneemt

Prioriteiten

Islam is in de basis religie die eenvoudig is te leren en makkelijk is om uit te voeren. Maar de verdieping, onderbouwing en uitwerking hiervan is uitdagend en complex. De Islamitische wetenschappen zijn onuitputtelijk en iemand kan zijn volledige leven besteden aan één vak zonder het eindpunt te bereiken.

De juiste prioriteiten zijn belangrijk om voorkomen dat de moslim niet gedesoriënteerd raakt in de religie die hem juist oriëntatie geeft in zijn wereldse leven en zijn Hiernamaals.