1. Tawhied, Mawlid, Bid’ah en Tawassul: Leer vereenvoudigd de uitleg van alle betekenissen – Geloofsleer Series

Leestijd: 9 minuten

Tawhied (monotheïsme), Mawlid (geboorte),
Bid’ah (innovatie) en Tawassul (bemiddeling)?
– Volgens de Islamitische Soennitische geloofsleer –

Heb jij je ooit afgevraagd wat Tawhied, Profeetschap, Mawlid, Bid’ah, Tawassul en Khawariedj precies betekenen volgens de Soennieten? Lees dan verder voor een heldere uitleg! Waarschijnlijk heb je weleens een aantal Arabische termen voorbij horen komen over wat moslims precies geloven; dat kan soms verwarrend lijken en zeker wanneer er op het internet allerlei incorrecte artikelen verschijnen. Maar met een correcte uitleg hoeft dit helemaal niet moeilijk te zijn. De belangrijkste punten worden per onderwerp uitgelegd en in een volgend artikel pas verder onderbouwd met gedetailleerde QoranVerzen en Ahadith – als Allah dat wil (in shaa Allah).

Dit artikel hoort in fase 1 van je islamontwikkeling;
dat wil zeggen dat het gaat over noodzakelijke kennis van geloofsleer.

Tawhied, Profeetschap, Mawlid, Bid'ah, Tawassul Sunna Soenna Soennitisch

Diversiteit en het verschil tussen geloofskwesties en praktische zaken

De Islam is een grote religie die diversiteit en vrijheid van denken stimuleert. Dit is zo vanwege het mooie verschil tussen:

  1. Wortels (Usul): dat is de wat het gros van de moslims gelooft en wat ons moslim maakt.
    Dit gaat over waar je in gelooft (de zes pilaren): Allah (Tawhied hoort hierbij), Zijn Boeken, Zijn Engelen, Zijn Profeten, het Lot en de Wederopstanding.
  2. Vertakkingen (Furu’): dat zijn de regels van de Islam waar je dagelijks mee te maken hebt.
    Dit gaat over regels omtrent wat je doet (de vijf zuilen): het gebed, het vasten, de armenbelasting, de bedevaart, het huwelijk en werk.

Tawhied (monotheïstische geloof in Allah) behoort tot de wortels. Het overgrote meerderheid van alle moslims heeft dezelfde wortels (usul), maar kunnen verschillen in kleine zaken in de vertakkingen (furu’). En dat is helemaal prima! Want de metgezellen van de Profeet ﷺ hadden onderling ook kleine verschillen in de vertakking van de religie, maar wat zij geloofden was precies hetzelfde. Met andere woorden: zij hadden geen verschillen in de wortels van de religie. Kortom, het is niet erg om in de vertakking van de religie (furu’) te verschillen: je blijft binnen Soennitische Islam. Wanneer we het hebben over de wortels van Soennitische Islam beantwoordt het de vraag hoe soennieten exact geloven in Allah (waaronder Tawhied), Zijn Boeken, Zijn Profeten etc.

Door de onderverdeling in wortels en vertakkingen zijn er relatief weinig groeperingen in de Islam. Moslims zijn eigenlijk onder te verdelen in alleen twee groepen: een grote groep Soennieten en een kleinere groep Shi’ieten. Dat verschil is er omdat zij verschillen van elkaar in de wortels van de religie (usul). En verschillen in de wortels zijn onacceptabel; daarom zijn het immers twee verschillende groepen geworden. Maar wat zijn nu exact die wortels? Dat is nou juist waar de studie van geloofsleer (aqeedah) om draait en dat uitgelegd wordt in dit artikel. In het onderstaande figuur wordt dit nog eens samengevat.

Tawhied, Profeetschap, Mawlid, Bid'ah, Tawassul Sunna Soenna Soennitisch

Voor meer informatie hierover lees het paragraaf: Iman: de Wortels van de Religie.

A. De Wortels: De belangrijkste Aqeedah onderwerpen in onze tijd (1) Tawhied en (2) Profeetschap

De Soennieten worden ook wel de Ahlu Sunnah wa’l Jamaa’ah genoemd – dit is een hele belangrijke term! Het betekent ‘de mensen van de Sunnah én de meerderheid’. Dat wij soennieten zijn, wist je waarschijnlijk al. Maar iedereen kan roepen dat hij/zij soenniet is; hoe weten we wie gelijk heeft? De Profeet ﷺ zei: ‘Je moet de grootste groep (moslims) volgen, want Allah laat de grotere groep van de gemeenschap van Mohammed niet overeenkomen op een fout!‘ – overgeleverd door ibn Abi Shayba met een betrouwbare (sahih) keten.

Oftewel, de wáre Soennieten zijn de grootste groep moslims – en er kan maar één groep de grootste zijn. Zij worden heel makkelijk herkend: ze volgen één van de vier wetscholen én accepteren de manier waarop Imam al-Ash’ari en Maturidi het geloof hebben uitgelegd. Dit is de juiste geloofsleer van de Islam en dat is precies waar Sahih.nl voor staat. Er is veel te vinden op het internet over de Soennitische geloofsleer maar kloppen vaak niet en dat gaat met name om twee onderwerpen: Allah en Zijn Profeten. Wij benoemen kort hoe een moslim in Allah en Zijn Profeten hoort te geloven.

1. Pure Tawhied (Eenheid van Allah)

De moslim is verplicht om kennis te hebben over Allah’s Eenheid (tawhied) en Zijn Perfecte Eigenschappen:

  • Allah – de Schepper van het universum – bestaat, is Eén en heeft geen deelgenoten.
  • Allah bezit alle Eigenschappen van perfectie en Zijn Eigenschappen hebben geen begin en geen einde.
  • Wij schrijven geen lichaamsdelen, richting of andere gelijkenissen met de schepping toe aan Allah.
  • We zijn verplicht gesteld om wereldse middelen te gebruiken. Maar de middelen in de wereld bepalen het resultaat niet; Allah bepaalt het resultaat.
  • De mens heeft vrije wil maar toch gaat niets buiten de Wil van Allah om.
  • Deelgenoten toeschrijven aan Allah (shirk)  is de grootste zonde en dit wordt niet vergeven.
  • Er is pas sprake van shirk wanneer iemand de Eigenschappen van Allah toeschrijft aan een geschapen iets in die zin dat het net als Allah’s Eigenschappen (1) beginloos, (2) eindeloos en (3) onafhankelijk is.
  • De Ahlu Sunnah wa’l Jamaa’ah beschuldigt andere moslims niet van shirk (afgoderij).

2. Profeetschap

Na kennis over Allah (waaronder Tawhied) is de moslim verplicht om kennis te hebben over de verhevenheid van Profeten:

  • Wij geloven in alle Profeten die Allah heeft gestuurd vanaf de Profeet Adam alaihi salaam tot en met de Profeet Mohammed ﷺ. Alle Profeten zijn gelijk maar zij verschillen in rang en de Profeet Mohammed ﷺ heeft de hoogste rang.
  • De Profeten zijn zondeloos. De Profeten zijn perfecte modellen voor de mensheid; zij vergeten niet en maken geen fouten. Een fout bij een Profeet gebeurt omdat Allah ons iets wil leren en niet omdat een Profeet vanuit zichzelf een fout maakt.
  • Allah kan een Profeet de kennis geven die Hij wil geven en op deze manier hebben Profeten hun deel kennis van het ongeziene (ghayb) gekregen.
  • De Profeten zijn levend in hun graven.
  • De Profeet Mohammed ﷺ is de laatste Profeet en het is onmogelijk dat er een profeet na hem ﷺ wordt gestuurd.
  • Allah heeft natuurwetten gebroken voor de Profeten en dit wordt een Mu’djiza genoemd. Dit heet Karaamah wanneer Allah het doet voor een speciale dienaar (wali) van Hem.
  • Het is heel goed om vaak de vredesgroet (doeroed) uit te spreken over de Profeet Mohammed ﷺ.

De overige pilaren van geloof worden hier niet behandeld: Engelen, Boeken, het Lot en de Wederopstand. Dat komt omdat er in Nederland en België weinig verwarring bestaat over deze pilaren. 

B. De vertakkingen: verschillen zijn hier toegestaan!

Je kan je voorstellen dat de wortels van de religie vrij diep bestudeerd kunnen worden; dat is logisch want iets verkeerd geloven in de wortels van religie kan ervoor zorgen dat iemand geen moslim meer is óf dwalende opvattingen heeft. Tawhied is zo’n onderwerp want het leert ons over de Eenheid van Allah. Daarom worden al deze onderwerpen bestudeerd in het vak geloofsleer (Aqeedah).  Dus geloofsleer bevat niet wat de moslim(a) doet en wat daarbij komt kijken aan regels.

Volg altijd één van die vier wetscholen!

De vertakkingen van de religie (furu’) worden bestudeerd in een ander vak genaamd: Regels van de Islam (Fiqh). De vertakkingen zijn daarom de praktische regels die de Islam voorschrijft; dit worden ook wel de vijf zuilen genoemd. Kleine verschillen hierin zijn toegestaan en daarom volgt een Soenniet voor de regels van de Islam altijd één(!) van de vier soennitische wetscholen, je hebt deze vast wel eerder gehoord: Hanafi, Maliki, Shafi’i en Hanbali. Een geheugensteuntje: iets is automatisch een fiqh- of vertakkingsvraagstuk wanneer we spreken over daden: Is de daad verplicht of  verboden? Is de daad aangeraden of afgeraden?

Wil je meer weten over deze vier wetscholen en hoe dit is begonnen bij de metgezellen van de Profeet Mohammed ﷺ? Lees dit dan even: 1.Waarom moeten we een wetschool volgen? – Wetschool Series.

Tawhied, Profeetschap, Mawlid, Bid'ah, Tawassul Sunna Soenna Soennitisch

Mensen die de vertakkingen en de wortels door elkaar halen

Stel dat twee moslims verschillen in iets dat behoort tot de vertakkingen van de religie – bijvoorbeeld waar we onze handen zetten tijdens het gebed – dan is dat geen probleem. Maar wat nou als er een derde moslim komt die denkt dat de plaats van de handen tijdens het gebed behoort tot de wortels van het geloof? Dan zal hij zeggen: ‘dit behoort tot de wortels van het geloof; verschillen hierin zijn onacceptabel en dus ben jij dwalend!’ Snap je wat er gebeurt? Ze hebben de vertakkingen van de religie vermengd met de wortels van de religie!

Verklaar moslims niet zomaar tot ongelovigen!

Helaas bestempelt een kleine groep extreme moslims foutief een aantal vertakkingen tot wortels van het geloof. Dit is enorm gevaarlijk, want dit kan ertoe leiden dat iemand met weinig kennis een andere moslim als ongelovige verklaart terwijl het om praktische zaken gaan. Hoe vaak zie je dit wel niet gebeuren? De meerderheid van de geleerden is van mening dat daden (lees: vertakkingen) en geloof  (lees: wortels) niet gelijk zijn aan elkaar – dit is volgens de opinie van Imam Abu Hanifa, Imam Malik en Imam al-Shafi’i. Imam Ahmad bin Hanbal had een andere mening, maar die mening mogen mensen die de Hanbali wetschool volgen niet aan anderen opleggen.

De onderwerpen in deze categorie zijn dus onderwerpen waarover een moslim niet tot dwalende, innoveerder, afgodenaanbidder of ongelovige verklaard mag worden:

3. Mawlid

  1. Behoort niet tot de wortels van het geloof (aqeedah) maar wordt daar foutief geplaatst.
  2. De Mawlid is het reciteren van de Quran, Hadith en de biografie van de Profeet Mohammed ﷺ in in zijn geboortemaand.
  3. Het geven van respect geven aan de Profeet ﷺ betekent niet dat hij aanbeden wordt.
  4. De Mawlid is een goede zaak!
  5. Dat de Profeet ﷺ iets niet heeft gedaan betekent niet dat het haram is.
  6. De overgrote meerderheid van Islamitische geleerden van de afgelopen 1200 jaar zegt dat het vieren van Mawlid iets goeds is

Lees hier een uitgebreid artikel over of de Mawlid een innovatie is: Mawlid: Een innovatie? – Ustadh Mohammed Aarab.

4. Bid’ah

  1. Behoort niet tot de wortels van het geloof (aqeedah) maar wordt daar foutief geplaatst.
  2. Quran, Hadith en geleerden bewijzen dat innovaties in twee categorieën zijn: goede en slechte innovaties.
  3. Een goede innovatie is een nieuwe zaak waarvan de basis in de Quran en Sunnah terug te vinden is.
  4. Een slechte innovatie is een nieuwe zaak waarvan (1) de basis niet in de Quran en Sunnah te vinden én (2) tegen de Quran en Sunnah ingaat.
  5. De moslim(a) noemt een andere moslim(a) niet zomaar een verdwaalde of een innoveerder.

5. Tawassul

  1. Behoort ook niet tot de wortels van het geloof (Aqeedah) maar wordt daar foutief geplaatst waardoor men op basis hiervan andere moslims verkettert en dat is zeer gevaarlijk.
  2. Tawassul is dat je Allah vraagt omwille van iets of iemand geliefd bij Hem.
  3. Het is bevestigd dat de metgezellen van de Profeet ﷺ tawassul deden bij Allah middels de Profeet ﷺ.
  4. Het is bevestigd in een overlevering van de Profeet  ﷺ dat tawassul mag middels goede daden.

6. Kharidjieten

  1. De Profeet ﷺ heeft ons gewaarschuwd voor extremisme in de religie. Deze extremisten worden kharidjieten genoemd.
  2. Een eigenschap van de Soennieten is dat zij andere moslims niet verketteren of beschuldigen van afgoderij (shirk).
  3. Kharidjieten zijn volgens de beschrijvingen van de Profeet ﷺ jong en gebrainwasht, hebben mooie woorden en zijn uit op verderf.

Hoe komt het dat de Islam zéér weinig sektes heeft?

Zoals eerder gezegd: Door de onderverdeling in wortels (usul) en vertakkingen (furu’) is er relatief weinig versplintering in de Islam. Wie dit verschil niet kent zal denken dat ieder meningsverschil slecht is, terwijl meningsverschillen juist getuigen van de diversiteit in de Islam. Concluderend, moslims zijn hoofdzakelijk onder te verdelen in slechts twee groepen: Soennieten en Shi’ieten. Dat verschil is opgetreden omdat zij verschillen van elkaar in de wortels (usul) van de religie. Dit artikel ging over de geloofsleer van de Soennieten én de fout die sommigen maken door wortels en vertakkingen door elkaar te halen.

De rol van het verstand in de Islam

Dat is wat betreft diversiteit, ook het verstand zegeviert in de Islam. Want de wortels van de religie wordt bestudeerd in het vak geloofsleer (aqeedah) en elke studie daarvan begint met het leren van de stelregels van het verstand. Want geloven betekent ook bewijzen en de moslim moet zijn/haar geloof leren onderbouwen met logische bewijzen. Daarom doen moslims niet aan cirkelredenatie waar gelovigen vaak van worden beschuldigd door oppervlakkige atheïsten. Om deze reden zei Imam al-Juwayni:

“De drie categorieën van het intellect zijn de essentie van het intellect. Degene die de betekenissen ervan niet (diep) begrijpt wordt niet eens beschouwd als een denkend persoon.”

Meer over dit onderwerp lees je hier: Het Intellectuele Leven van een Moslim – De Geloofsleer van Imam al-Sanusi

Download gratis dit artikel in de vorm van een PDF boek

Download: 1. Tawhied, Mawlid, Bid’ah en Tawassul – Leer vereenvoudigd de uitleg van alle betekenissen – Geloofsleer Series [PDF]

[Boek] 1. Tawhied, Mawlid, Bid'ah en Tawassul - Leer vereenvoudigd de uitleg van alle betekenissen - Geloofsleer Series [PDF]

Artikels in deze reeks:

Op zoek naar verdieping?

Dit vind je misschien ook leuk...

7 reacties

  1. L. Mahdi schreef:

    Salamu aleikum, EINDELIJK een duidelijke maar goede uitleg over furu3 en usul. Ik heb me al jaren geïrriteerd aan vooral de manier van toespreken van een aantal in de moskee. Rabbi tsmahli, maar het heeft mij ( en zeer velen met mij) jaren uit een aantal moskeeën gehouden. Gaza’akumu llahu khajran voor deze informatie.

  1. 22 juni 2016

    […] geleerden in onze geschiedenis. Hij was Shafi’i in madhab en Ash´ari in de formulering van geloofsleer. Hij staat bekend om zijn boeken: 40 Hadith van Imam al-Nawawi (arba’een al-nawawi), de […]

  2. 23 juni 2016

    […] door Islam Color en daarmee hebben ze een belangrijke bijdrage geleverd aan de verduidelijking van Soennitische Islam in een tijd waarin moslims een enorme behoefte hebben aan authentieke, correcte […]

  3. 14 juli 2016

    […] Een gedicht dat essentiële zaken bevat over geloofsleer. […]

  4. 17 februari 2017

    […] Voor een uitgebreide uitleg van wat de moslim gelooft lees dan: 1. Tawhied, Mawlid, Bid’ah en Tawassul: Leer vereenvoudigd de uitleg van alle betekenissen -Ge…. […]

  5. 5 mei 2017

    […] […]

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *