Home » Sahih's Bibliotheek » 5. Usul al-Fiqh, wat is het en waarom is het belangrijk? – Wetschool Series

5. Usul al-Fiqh, wat is het en waarom is het belangrijk? – Wetschool Series3 min lezen

Fundamenten en methodologie van Islamitische wetgeving

Wat is Usul al-Fiqh?

Usul al Fiqh is een van de belangrijkste wetenschappen van de Islam en is het vak waar op dit moment een hoge noodzaak aan is. Het vak combineert verschillende vakken om een dieper begrip van de Shari’a te krijgen.

  • De Arabische taal, zoals grammatica (sarf & nahu) en welbespraaktheid kunst (balagha), is onmisbaar om de bronteksten uit de Qoran en Soennah te analyseren en om te achterhalen welke bedoeling de Spreker hiervan heeft.
  • Logica (mantiq) wordt gebruikt om de taal van de klassieke boeken van dit vak te kunnen begrijpen en voor de analyse van onderbouwingen van religieuze verdicten.
  • Een ander aspect van usul al-fiqh beantwoordt dieperliggende (rechtsfilosofische) vragen zoals de natuur wat goed is en wat slecht is en wat de rol van het verstand is om tot dit te bepalen.


De hoge nood aan Usul al-Fiqh

De oproep om terug te keren naar de Qoran en Soennah in de islamitische wereld ging gepaard met een letterlijke benadering (dhahiri) van religieuze teksten. Deze letterlijke benadering kan leiden tot grote misinterpretaties. In reactie hierop zijn er verschillende pogingen geweest om de Islamitische wetgeving vanuit de interne methodiek te moderniseren.

Beide benaderingen doen geen recht aan de toepasbaarheid van het stevige maar flexibiliteit systeem wat het Islamitisch recht heet. De letterlijke benadering gaat voorbij aan het feit dat er meerdere bronnen zijn die bijdragen aan het vinden van het juiste oordeel.

De Maliki wetschool heeft bijvoorbeeld meer dan zeventien bronnen (!) – de Qoran en Sunnah zijn de eerste twee. De benadering van moderniseren gaat voorbij aan het feit dat de brede principes van de Islamitische wetgeving genoeg flexibiliteit bevatten om behoeften van iedere generatie te kunnen beantwoorden. Anders gezegd: er is geen reden om te vernieuwen.

Wat deze islamitische bronnen van wetgeving zijn en hoe de bronnen en flexibel maar stabiel rechtssysteem vormen, is het centrale thema van deze cursus.

De Bronnen van Islamitische Wetgeving

De Islam geeft goddelijke leiding voor iedere situatie in iedere tijd. Over iedere situatie – van het vieren van de geboortedag van de Profeet vzmh tot het gebruik van bitcoins – heeft de Goddelijke Openbaring een wettelijk oordeel gegeven (hukm taklifi). Bepaalde zaken worden duidelijk in de Qoran verboden verklaard, zoals het eisen van rente op leningen. Andere zaken zoals online winkelen en bitcoins hebben ook een islamitisch oordeel maar deze is moeilijk te vinden in de bronteksten.

Bronnen waar overstemming over is (mudjma’ alaihi) binnen die vier wetschollen

Daarom hebben de vier Imams methodes ontwikkeld om te achterhalen wat hiervan het wettelijk oordeel is. Dit doen zij door gebruik te maken van een aantal bronnen. Als basis zijn dit de bronnen waar de vier wetscholen overeenstemming over hebben bereikt:

  1. de Qoran
  2. de Sunnah
  3. Consensus (ijma’)
  4. Analogie (qiyas).


Bronnen waar meningsverschil over is (mukhtalaf fiha) binnen die vier wetschollen

Naast deze bronnen gebruiken de verschillende wetscholen andere bronnen, die zij uit de primaire bronnen hebben gehaald, zoals:

  • istihsan,
  • urf,
  • istishab,
  • amal ahl al-madina,
  • sadd al-dhara’i,
  • al-maslahah al-mursalah,
  • qawl sahabi
  • en andere bronnen.


Sahih Instituut

Het Sahih Instituut biedt de cursus Usul al-Fiqh, wat een detailleerde uitleg is van het boek ‘Osoel al-Fiqh’ van Shaykh Mhamed Aarab over het onderwerp. Dit is een uniek boek in de Nederlandse taal omdat het de eerste complete beschrijving van het vak is, gebaseerd op de klassieke usul-geleerden van de islamitische traditie.

Cursusaanbod inclusief e-learning

Het Sahih Instituut biedt de studie van traditionele islamitische vakken waarbij gebruik wordt gemaakt van de laatste e-learning mogelijkheden. Onze cursus wordt aanboden op de Islamitische Universiteit Rotterdam. Op de beveiligde cursuspagina op het Blackboard vindt men echter een volledige cursusomgeving met studiewijzer, wekelijkse leerdoelen, e-learning modules en aanvullend studiemateriaal, om zelfstandig maar onder begeleiding van ons, de cursus zelf te volgen.

usul al-fiqh

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *